Yasal Program Forum

�stanbul'un fethi

�stanbul'un fethi 29 May�s1453, Sal� g�n�, �ehri g�nlerdir ku�atan Osmanl� ordusu'nun, �imdi �stanbul olarak bilinen, o zamanki ad�yla Konstantinopolis (Constantinople) �ehrini Sultan II. Mehmed Han'�n (Fatih Sultan Mehmed) komutanl���nda fethetmesidir. Bu fetihten sonra Osmanl� Devleti �mparatorluk olmu�, hen�z 21 ya��nda olan Sultan II. Mehmed, "fatih" unvan�n� da alarak Fatih Sultan Mehmed olarak an�lmaya ba�lanm��t�r. Tarihteki en �nemli devletlerden olan Do�u Roma �mparatorlu�u bu fetihle birlikte sona ermi�tir. �stanbul feth edildikten sonra Orta �a� kapanm�� ve 1789 Frans�z ihtilali'ne kadar s�recek olan Yeni �a� ba�lam��t�r.




�nceki �stanbul ku�atmalar�

Karadeniz ve Akdeniz'i birbirine ba�layan deniz yolu �zerinde kurulu olan �stanbul �ehri, g�n�m�zde oldu�u gibi o zamanlar da olduk�a �nemli bir �ehirdi. 1453 y�l�na kadar farkl� zamanlarda, Avarlar, Araplar, Avrupal�lar ve Osmanl�lar taraf�ndan defalarca ku�at�lm��, fakat gerek Bizans'�n sahip oldu�u Rum ate�i (grejuva), gerekse �ehrin o zamanlar i�in a��lamaz olarak g�r�len surlar�, bu fetih hareketlerini ba�ar�s�z k�lm��t�.

Say�lar� 29 olan ku�atmalar s�rayla �unlard�r:
M.� 340 Makedonya Kral� Phillippe
M.� 194 Roma �mparatoru Septim Severus (Ba�ar�l� olmu�tur.�ehir art�k Romal�lara ba�lanm��t�r.)
M.S 616 �ran H�k�mdar� Keyh�srev
M.S 626 �ranl�lar ve Avar T�rkleri ortak
M.S 665 Emevi Halifesi Muaviye
M.S 667 Emevi Halifesi Muaviye
M.S 672 Emevi Halifesi Muaviye
M.S 712 Emevi Halifesi I.Velid
M.S 722 Emevi Halifesi I.Velid (Yaln�zca Galata Liman� al�nm��,Arap Camii in�a edilmi�tir.)
M.S 782 Abbasiler (Kent haraca ba�lanm��t�r.)
M.S 854 Abbasi Halifesi M�tevekkil
M.S 864 Ruslar
M.S 869 Abbasi Halifesi M�tevekkil
M.S 936 Ruslar
M.S 959 Macarlar
M.S 970 Abbasiler (Kent haraca ba�lanm��t�r.)
M.S 1203 Latinler (Latinler �stanbul'u 1261'e kadar ellerinde tuttular.)
M.S 1302 Venedikliler
M.S 1348 Cenoval�lar
M.S 1391-1396 Osmanl� Padi�ah� I.Bayazid (�ehir �stanbul'da bir T�rk Mahallesi kurulmas� iste�ine kar�� ��k�lmas� �zerine ablukaya al�nm��t�r.)
M.S 1412 Osmanl� �ehzadesi Musa �elebi
M.S 1422 Osmanl� Padi�ah� II.Murat
M.S 1437 Cenoval�lar
M.S 1453 Osmanl� Padi�ah� II.Mehmed (Ba�ar�l� olmu�tur.Sonras�nda �ehir T�rklerin hakimiyeti haline girmi�tir.)
Bunun yan�nda Atilla'n�n, Vikinglerin, Bulgar�n ve Gotlar�n da ku�atma yapt��� baz� kaynaklarda ge�er ama tarihleri bilinmemektedir.



Fatih Sultan Mehmed padi�ah, olduktan sonra ilk i� olarak, devaml� ayaklanma ��karan Karamano�lu Beyli�ine kar�� sefere ��kt�. Karamano�lu �brahim Bey af diledi. Fatih �stanbul'un fethini d���nd��� i�in onu ba���lad�. Fatih Sultan Mehmed, b�y�k gayesini ger�ekle�tirmek i�in, Macarlara, S�rplara ve Bizansl�lara kar�� yumu�ak davran�yordu. Amac� Ha�l�lar�n birle�mesini �nlemek, onlar� tahrik etmemek ve zaman kazanmakt�. Bin y�ll�k tarihinin sonuna gelmi� olan Bizans k���le k���le sadece �stanbul �ehrinin s�n�rlar� i�inde h�k�m s�ren bir devlet durumuna d��m��t�. Ancak buna ra�men Bizans'�n varl���, Balkanlardaki T�rk hakimiyeti a��s�ndan tehlikeli oluyordu. Bizans �mparatorlar�, Anadolu'daki �e�itli siyasi g��leri de Osmanl� aleyhine k��k�rtmaktan geri kalm�yorlard�. Hatta zaman zaman Osmanl� �ehzadeleri aras�ndaki taht kavgalar�na kar���p devletin i� d�zenini bozuyorlard�. �stanbul'un Osmanl� Devleti'nin hakimiyeti alt�nda girmesi, ticari ve k�lt�rel y�nden �nemli bir avantaj�n daha ele ge�irilmesi demekti. Bo�azlar tam anlam�yla kontrol alt�na al�nacak ve bu sayede, Karadeniz ticaret yollar� ele ge�irilmi� olacakt�.

Karamano�ullar� meselesini ��zen Fatih Sultan Mehmed, �stanbul'un fethi i�in gerekli haz�rl�klara ba�lad�. Devrin m�hendislerinden Musluhiddin, Saruca Sekban ile Osmanl�lara s���nan Macar Urban Edirne'de top d�k�m� i�iyle g�revlendirildi. "�ahi" ad� verilen bu toplar�n yan�nda, tekerlekli kuleler ve a��rtma g�llelerin �retilmesi (havan topu) yap�lan haz�rl�klar aras�ndayd�. Yapt�r�lan bu b�y�k toplar �stanbul'un fethedilmesinde �nemli rol oynad�. Y�ld�r�m Bayezid'in �stanbul ku�atmas� s�ras�nda yapt�rd��� Anadolu Hisar�n�n kar��s�na, Rumeli Hisar� (Bo�azkesen) in�a edildi. Bu sayede Bo�azlar'�n kontrol� sa�lanacak, deniz yoluyla gelebilecek yard�mlara kar�� tedbir al�nm�� olacakt�. 400 par�adan olu�an bir donanma in�a edildi. Turhan Bey komutas�ndaki bir Osmanl� donanmas� Mora'ya g�nderildi ve �stanbul'a yard�m gelmesi engellendi. Eflak ve S�rbistan ile var olan bar�� antla�malar� yenilendi. Macarlarla da �� y�ll�k bir antla�ma yap�ld�. Osmanl�lar�n bu haz�rl�klar� kar��s�nda, Bizansl�lar da bo� durmuyordu. Surlar sa�lamla�t�r�l�yor ve �ehre yiyecek depolan�yordu.

Ayr�ca Bizans �mparatoru Konstantin, Hali�'e bir zincir gerdirerek, buradan gelecek tehlikeyi �nlemeye �al��t�. Ayn� zamanda Ha�l� d�nyas�ndan yard�m isteniyor, Papa ise yapaca�� yard�m kar��s�nda Katolik ve Ortodoks kiliselerinin birle�tirilmesini istiyordu. Ancak Katoliklerden nefret eden Ortodoks Rumlar, Roma kilisesine ba�lanmak istemiyor, "�stanbul'da Kardinal K�lah� g�rmektense, T�rk sar��� g�rmeye raz�y�z" diyorlard�. Fatih Sultan Mehmed, haz�rl�klar tamamland�ktan sonra, Bizans �mparatoru Konstantin'e bir el�i g�ndererek, kan d�k�lmeden �ehrin teslim edilmesini istedi. Fakat �mparatordan gelen sava�a haz�r�z mesaj� �zerine, �stanbul'un kara surlar� �n�ne gelen Osmanl� ordusu, 6 Nisan 1453'de ku�atmay� ba�latt�. Osmanl� donanmas� ise Hali�'in giri�inde ve Sarayburnu �n�nde demirlemi�ti. Ordu; merkez, sa� ve sol olarak �� k�sma ayr�ld�. 19 Nisan'da yap�lan ilk sald�r�da, tekerlekli kuleler kullan�ld� ve bu sald�r� ile Topkap� surlar�ndan bur�lara kadar yana��ld�. Osmanl� Ordusundaki er say�s� 150.000 ile 200.000 aras�ndayd�. Bu kuvvetlere Rumeli ve Anadolu beylerine ba�l� �e�itli kuvvetler de kat�lm��t�. �ok �iddetli �arp��malar oluyor, Bizansl�lar �ehri koruyan surlar�n zarar g�ren b�l�mlerini hemen tamir ediyorlard�. Venedik ve Cenevizliler de donanmalar�yla Bizans'a yard�m ediyorlard�.

Fatih Sultan Mehmed Osmanl� donanmas�n�n ku�atma s�ras�nda yeterince kullan�lamad���n� ve bu y�zden ku�atman�n uzad���n� d���n�yordu. �stanbul'un Hali� taraf�ndaki surlar�n�n zay�f oldu�u biliniyordu. Bizans bu b�lgeye zinciri bu nedenle germi�ti. Y�ksekten at�lan ta� g�lleler Bizans donanmas�ndan baz� gemileri bat�rm��t� fakat bir k�s�m donanman�n Hali�'e indirilmesi kesin olarak gerekliydi. Fatih Sultan Mehmed, �stanbul'un fethedilmesini kolayla�t�racak �nemli karar�n� verdi. Osmanl� donanmas�na ait baz� gemiler karadan �ekilerek Hali�'e indirilecekti. Tophane �n�ndeki k�y�dan ba�lay�p Kas�mpa�a'ya kadar ula�an bir g�zergah �zerine k�zaklar yerle�tirildi. Gemilerin, k�zaklar�n �zerinden kayd�r�labilmesi i�in, Galata Cenevizlilerinden zeytinya��, sade ya� ve domuz ya�� al�narak k�zaklar ya�land�. 21-22 Nisan gecesi 67(yada 72) par�a gemi d�zeltilmi� yoldan Hali�'e indirildi. Hali�'teki T�rk donanmas�na ait toplar, surlar� d�vmeye ba�lad�. Ciddi �arp��malar cereyan etti.

Bundan sonraki g�nlerde top sava��, ok, t�fek at��lar�, la��m kazmalar, b�y�k ve hareketli sava� kulelerinin surlara sald�r�lar� devam etti. Ku�atman�n uzun s�rmesi ve kesin ba�ar�ya ula��lamamas� askerler aras�nda endi�e yaratt�. Ancak, �stanbul'u her ne �artta olursa olsun almaya kararl� olan Fatih Sultan Mehmed kumandanlar�n ve alimlerin de bulundu�u bir toplant� d�zenledi. Cesaretlendirici bir konu�ma yapt�ktan sonra, 29 May�s'ta genel sald�r�n�n yap�laca��na dair karar�n� a��klad�. �arp��malar s�ras�nda Bizans'� koruyan surlar �zerinde kapat�lmas� m�mk�n olmayan gedikler a��lmaya ba�lam��t�. Surlar i�erisine k���k s�zmalar oluyor, ancak geri p�sk�rt�l�yordu. �lk defa Ulubatl� Hasan ve arkada�lar�n�n �ehit olmak pahas�na tutunmay� ba�ard�klar� �stanbul surlar�, art�k direnemiyordu. 53 g�n s�ren ve 19 Nisan, 6 May�s, 12 May�s ve 29 May�s'ta yap�lan d�rt b�y�k sald�r�dan sonra Do�u Roma �mparatorlu�u'nun 1125 y�ll�k ba�kenti olan �stanbul, 29 May�s 1453 sal� g�n� fethedildi. �stanbul'un fethi, �ok �nemli sonu�lar� da beraberinde getirdi.

Fatih Sultan Mehmed, �stanbul'un fethinden sonra bat�daki hakimiyeti peki�tirmek, s�n�rlar� geni�letmek, �slam'� en uzak yerlere kadar yaymak ve H�ristiyan birli�ini bozmak amac�yla Avrupa �zerine bir �ok seferler d�zenledi. S�rbistan (1454,1459), Mora ( 1460), Eflak ( 1462), Bo�dan ( 1476), Bosna-Hersek, Arnavutluk, Venedik ( 1463- 1479), �talya ( 1480) ve Macaristan seferleriyle Osmanl� �mparatorlu�u Avrupa'daki hakimiyetini peki�tirdi. S�rbistan Krall��� tamamen ortadan kald�r�l�p Osmanl� sanca�� haline getirildi, Mora tamamen fethedildi, Eflak Osmanl� eyaleti yap�ld�, Bosna tekrar Osmanl� hakimiyetine al�nd�, Arnavutluk ele ge�irildi. 16 y�l s�ren Osmanl�-Venedik Deniz Sava�lar� sonunda Venedik bar�� imzalamay� kabul etti. �talya'ya yap�lan sefer s�ras�nda Roma'n�n fethi a��s�ndan �ok �nemli bir merkez olan Otranto, fethedildi ancak Fatih Sultan Mehmed'in �l�m� �zerine geri kaybedildi.
 


�stanbul Surlar�

�stanbul'un o d�neme kadar fethedilemeyen efsanevi bir �ehir olmas�n�n en b�y�k sebebi �evresini ku�atan surlard�. O d�nemde ba�ka hi�bir yerde bu kadar sa�lam savunma sistemi bulunmamaktayd�. Uzunluk bak�m�ndan eri�ilmez olmas�na ra�men �in Seddi bile savunma a��s�ndan �stanbul surlar�n�n yan�na yakla�am�yordu. Karada 6.492 m., Marmara ve Hali� k�y�lar�nda 820 m. uzunlu�undaki surlar birka� kademeden olu�urdu. En �nde Bizans’�n mobil kuvvetleri savunur, arkas�nda 7 m. geni�lik ve derinli�indeki su ile dolu hendekler bulunurdu. Bunlar�n arkas�nda m�zrakl� askerlerin bekledi�i savunma mazgallar� vard�. Savunma mazgallar� ge�ildi�i takdirde 5-7 m. y�ksekli�indeki orta surlara gelinirdi. Osmanl� ordusu orta surlar �n�nde �ok say�da �ehit vermi�ti. En arkada ise 12-13 m. y�kseklikte as�l surlar bulunurdu. As�l surlar�n �zerinde bekleyen askerler hi�bir canl�n�n sur dibine yakla�mas�na izin vermezdi.




�stanbul'un Fethi'nin Nedenleri

1. Bizans'�n, Osmanl� Devleti'nin Rumeli'deki ilerlemesine ve b�y�mesine engel olmas�
2. Bizans'�n Anadolu beyliklerini Osmanl� Devleti'ne kar�� k��k�rtarak Anadolu'daki T�rk birli�ini bozmaya �al��mas�
3. Bizans'�n Osmanl� �ehzadelerini k��k�rtarak Osmanl� Devleti'nde taht kavgalar�na neden olmas�
4. Bizans'�n, Avrupa-Hristiyan d�nyas�n� k��k�rt�p Ha�l� Seferleri'ne zemin haz�rlamas�
5. Anadolu ve Rumeli topraklar� aras�ndaki ba�lant�n�n sa�lanabilmesi i�in �stanbul'un al�nmas�n�n gerekmesi
6. �pek Yolu'nun Avrupa'ya a��lan koluna hakim olmak
7. Kara ve deniz ticareti bak�m�ndan �stanbul'un �nemli bir konuma sahip olmas�
8. Bo�azlar yolu ile ekonomik canl�l���n mevcudiyeti
9. Anadolu ve Rumeli aras�ndaki askeri ge�i�in kolayla�t�r�lmak istenmesi
10. II. Mehmed'in, Hz. Muhammed'in; "�stanbul elbet fetholunacakt�r. Ne g�zel kumandand�r o kumandan ve ne g�zeldir o askerler" hadisine lay�k olabilme d���ncesi

�stanbul'un Fethi ��in Osmanl� Devleti'nin Yapt��� Haz�rl�klar

1. II. Mehmet, �nce Macarlar ve Venedikliler ile bir bar�� antla�mas� yaparak Balkanlar’da g�ven ve istikrar� sa�lad�.
2. Karamano�ullar� ile anla�arak Anadolu'daki g�venli�i sa�lad�.
3. Bizans'a Karadeniz'den gelecek yard�mlar� engelleyebilmek i�in, Anadolu Hisar�( G�zelce Hisar)'n�n kar��s�na Rumeli Hisar�( Bo�azkesen Hisar�)'n� yapt�rd�.
4. �stanbul'un g��l� surlar�nda gedikler a�abilmek i�in, Bizans'�n hapisanesinden Macar Usta Urban ka��r�ld� ve Edirne'de ona, o zamana kadar g�r�lmemi� b�y�kl�kte toplar d�kt�rt�ld�.
5. �stanbul surlar�na rahat asker ��karabilmek i�in tekerlekli kuleler yap�ld�.
6. Ku�atmaya yard�m i�in bir donanma haz�rland�.


�stanbul'un Fethi ��in Bizans'�n Yapt��� Haz�rl�klar

1. Kale surlar�n� g��lendirdiler.
2. Osmanl� Donanmas�'n�n Hali�'e girmesine engel olmak i�in, Hali�'in a�z�n� zincirle kapatt�lar.
3. Bizansl�lar, suda yanabilen barut, neft ya�� ve k�k�rt ile yap�lan Rum Ate�i (Gregois) adl� silah� yapt�lar.
4. Osmanl� Devleti'nin ku�atmaya haz�rland�klar�n� anlay�nca depolar�n� yiyecek, silah, m�himmat vb. �eylerle doldurdu.

B�y�k Ku�atma

23 Mart 1453'te Edirne'den hareket etti ve 6 Nisan 1453’te �stanbul’u ku�att�. Ku�atma, aral�kl� �at��malarla 53 g�n s�rd�. II. Mehmet, �andarl� Halil Pa�a’n�n �stanbul’un fethine kar�� bir tutum sergilemesi �zerine, son sald�r� haz�rl�klar�n� yapmas� i�in Za�anos Pa�a’y� g�revlendirdi. Bizans’a yard�m�n gelmesini �nlemek i�in de Marmara Denizi ile �anakkale Bo�az�'n� ablukaya ald�. Hi�bir yerden destek alamayan Bizans’�n ba�kenti 29 May�s 1453 g�n� d��t�. Bin y�ll�k Bizans �mparatorlu�u'na son veren II. Mehmet, bu olaydan sonra "Fatih" (�lke a�an, �lke alan) �nvan�n� ald�.Fatih, bir t�ren alay�n�n ba��nda �ehre girdi. �lk i� olarak Ayasofya’ya giderek buray� camiye d�n��t�rd�. �stanbul’u Osmanl� �mparatorlu�u’nun ba�kenti yapt�. Kentin ticaret merkezi olan Galata’dan ka�m�� olan Rumlar�n ve Cenevizlilerin d�nmesini sa�lad�. Rum Patrikli�i’nin yeniden a��lmas�na izin verdi; ayr�ca bir Yahudi hahamba�l��� ile bir Ermeni patrikhanesi kurdurdu. II. Mehmet �stanbul’u, farkl� dinlerden insanlar�n bir arada ya�ad���, ticaret ve k�lt�r merkezi olan bir ba�kent yapmay� ama�lad�.


�stanbul'un Fethi'nin T�rk Tarihi A��s�ndan Sonu�lar�

1. Osmanl� Devleti'nin Kurulu� D�nemi bitti, Y�kseli� D�nemi ba�lad�.
2. �stanbul'un Fethi ile Osmanl� Devleti'nin Anadolu ve Rumeli topraklar� aras�ndaki Bizans'�n yaratt��� tehlike ortadan kalkt�.
3. �stanbul'un Fethi ile Karadeniz'i Akdeniz'e ba�layan ticaret yollar� ele ge�irildi.
4. �pek Yolu'nun Avrupa'ya giden kolu ele ge�irildi.
5. �stanbul, Osmanl� Devleti'nin ba�kenti yap�ld� ve II. Mehmed �lke alan, �lke a�an anlam�na gelen 'Fatih' �nvan�n� ald�.
6. Osmanl� Devleti'nin �sl�m D�nyas�'ndaki sayg�nl��� artt�.
7. Fener Rum Patrikhanesi Osmanl� himayesine girdi.


�stanbul'un Fethi'nin D�nya Tarihi A��s�ndan Sonu�lar�

1. �stanbul'un Fethi ile Orta �a� kapan�p, Yeni �a� a��ld�.
2. �stanbul'un Fethi s�ras�nda kullan�lan b�y�k toplar�n, en g��l� surlar� bile y�kabilece�i g�r�ld�. Bu denli g��l� toplar�n yap�lmas�, Avrupa'daki ' derebeylik'lerin y�k�lmas�na ve merkeziyet�i krall�klar�n g��lenmesine neden oldu.
3. �stanbul'un Fethi ile �pek Yolu'nun Orta Asya'dan Avrupa'ya giden kolunun Osmanl� Devleti'nin eline ge�mesi, Avrupal�lar'� yeni ticaret yollar� aray���na y�neltti. Bu olay ' Co�rafi Ke�ifler'in nedenlerinden birini olu�turdu.
4. �stanbul'un Fethinden sonra �talya'ya giden bilim adamlar�, orada eski Yunan ve Roma eserlerini inceleyerek, ' R�nesans'�n ba�lamas�na katk�da bulundular.

FET�H MAR�I Yelkenler bi�ilecek, yelkenler dikilecek; Da�lardan �ektirilen, kalyonlar �ekilecek; Kerpetenlerle s�run di�leri s�k�lecek!   Y�r�; h�l� ne diye oyunda, oyna�tas�n F�tih'in �stanbul'u fethetti�i ya�tas�n!   Sen de ge�ebilirsin yardan, anadan, serden Senin de destan�n� okuyal�m ezberden Haberin yok gibidir ta��d���n de�erden   Elde sensin, dilde sen; g�n�ldesin, ba�tas�n F�tih'in �stanbul'u fethetti�i ya�tas�n!   Y�z�ne �arpmak gerek zam�nenin fendini! G�ster kabaran sular nas�l y�kar bendini! K���k g�rme, hor g�rme delikanl�m kendini!   �u k�r�k �bideyi y�kseltecek ta�tas�n; F�tih'in �stanbul'u fethetti�i ya�tas�n   Bu kitaplar F�tih'tir, Selim'dir, S�leyman'd�r; �u mihrab Sin�n�ddin, �u min�re Sin�n'd�r; Haydi, art�k uyuyan destan�n� uyand�r!   Bilmem, neden g�ndelik i�lerle tel��tas�n K�z�m, sen de F�tihler do�uracak ya�tas�n!   Delikanl�m! i�aret ald���n g�n atandan! Y�r�yeceksin! Millet y�r�yecek arkandan! Sana sel�m getirdim Ulubatl� Hasan'dan!   Sen ki bur�lara bayrak olacak kuma�tas�n; F�tih'in �stanbul'u fethetti�i ya�tas�n!   B�rak, bozuk saatler yalan yanl�� i�lesin! �elebiler �ekilip haremlerde k��las�n! Y�r� aslan�m, fetih haz�rl��� ba�las�n   Y�r�, h�l� ne diye kendinle sava�tas�n? F�tih'in �stanbul'u fethetti�i ya�tas�n!

Arif Nihat Asya

Linklerin G�r�lmesine �zin Verilmiyor. �ye Ol ya da Giri� Yap

Kaynaklar;
turkcebilgi.com
wikipedia.org
antoloji.com

�stanbul, b�y�k bir haz�rl�k sonucu fethedilmi�tir. Bu s�re� baya�� zorlu olmu�tur. Fakat sonu�lar� da �ok b�y�k oldu. Fatih; �a� kapat�p a�an bir h�k�mdar oldu bu fetihle. Benim bu fetihde en �ok dikkatimi �ekenler ise; gemilerin karadan y�r�t�lerek hali�'e s�rpriz bir �ekilde indirilmesi, �stanbul'un kale bur�lar�n� d�ven b�y�k toplar, birde fethe her ferdi ile inanm�� bir ordu olmu�tur...

 

Bu fetih zaten �ok b�y�k bir zeka i�i. Zihinsel ve fiziki a��dan �ok iyi haz�rlan�lm�� ve sonucunda zafere ula��lm��. S�ylenildi�i gibi �a�� kapat�p, �a� a�m��t�r. Bur�lar� d�ven devasa toplar�n plan� kendisine ait. 19 ya��nda tahta ge�mi� 21 ya��nda �stanbul'u fethetmi� Peygamberimizin m�jdeledi�i insan Fatih Sultan Mehmet ve onun ordusu sayesinde �stanbul ebedi sahiplerini bulmu�tur ve in�allah el de�i�tirmeyecektir.

Bize d�nyan�n en de�erli �ehrini hediye eden Fatih Sultan Mehmet Han'a sonsuz te�ekk�r ederim. Onun En De�erli Eseri Olan AYASOFYA �BADETE A�ILMALI